Kennismaken met IFS: Hoe het voor mij begon

Een lange, uitgemergelde figuur. Stil, maar indringend aanwezig.

Zo verschijnt hij tijdens mijn eerste Internal Family Systems (IFS)-sessie. Maar eerst: hoe het begon.

'Ik doe mee', zeg ik in een overmoedige bui.

We zitten met z'n drieën in de duinen, na de tai chi-les. De lucht zit nog in mijn lijf, mijn voeten koud van het zand. De andere twee hebben plannen, ideeën die al vorm krijgen terwijl ze erover spreken. Ik heb geen duidelijk beeld,  een gevoel: dit wil ik niet missen. En zo stap ik met hen in een nieuw avontuur, een coachingsbedrijf.

In die periode zegt mijn collega dat ik eens naar Internal Family Systems moet kijken. Ik zoek het op en merk dat mijn nieuwsgierigheid groeit. Het raakt iets wat ik al ken zonder het te kunnen plaatsen. Dat er van binnen meerdere lagen tegelijk actief zijn. En dat ik daar niet altijd grip op heb.

Iets in mij blijft aanstaan

Ik zoek een IFS-therapeut om het zelf te ervaren. Mijn eerste sessie gaat over onrust, dat constante gevoel dat er iets 'aan' blijft staan, zelfs als het om me heen stil is. Alsof er van binnen een motor blijft draaien waar ik niet helemaal bij kan.

Al snel komt er een kritische stem naar boven. Een aanjager die ervoor zorgt dat ik hard werk. Niet nieuw, maar wel iets waar ik zelden echt bij stilsta. En dan gebeurt er iets wat ik niet had verwacht.

Die stem krijgt een vorm

In mijn binnenwereld verschijnt een lange, donkere, uitgemergelde figuur. Stil, maar indringend aanwezig.

Ik schrik ervan. En tegelijk raakt het me, alsof ik ineens zie hoeveel spanning en hardheid er al die tijd in mij zit. Mijn eerste impuls is om weg te kijken, er een beetje van weg te bewegen zoals ik dat gewend ben. Alsof het minder grip krijgt als ik er geen aandacht aan geef.

Niet wegkijken, maar erbij blijven

Maar mijn therapeute houdt me erbij. Ik blijf kijken en luisteren naar wat hij beschermt en waar hij bang voor is. De scherpte wordt minder. Wat eerst hard en uitgeput voelt, wordt zachter. Het beeld verandert in een oude, rustige, wijze man. Niet langer iets waar ik van weg wil, maar iets waar ik bij kan blijven.

Dit is een deel van mij, maar niet alles

Het is moeilijk om precies te beschrijven wat daar gebeurde, maar het effect ervan merkte ik daarna steeds vaker. Die kritische stem is niet verdwenen, maar ik herken hem sneller en kan soms net genoeg afstand voelen om er niet meteen in mee te gaan. Waar ik eerder dacht: zo ben ik nu eenmaal, ontstond er langzaam een ander besef. Dit is een deel van mij, maar niet alles wat ik ben.

Daar ontstaat ruimte

Om even te wachten voordat ik reageer. Om pas morgen op een mail te reageren. Of niet tot op de punt een tekst in orde te maken.

Wat ik daar ontdekte, zie ik nu nog elke dag terug. In mezelf, maar ook bij de vrouwen die bij mij komen.

Die stemmen kennen we allemaal - de delen in jezelf

De stem die zegt: 'Had ik dat nou echt gezegd?' De perfectionist die een tekst nóg een keer doorleest. De pleaser die ja zegt terwijl ze nee voelt. Of die stem die 's ochtends al klaarstaat voordat je voeten de vloer raken, met een lijst van wat er allemaal vandaag gedaan moet worden.

Wil je meer weten over IFS? Lees het hier.

In IFS noemen we dat delen. En we onderscheiden alleen al zeven soorten critici. Zeven. Want de stem die je perfectionisme aandrijft is een andere dan die je klein houdt uit angst. En het maakt uit welke het is. Want pas als je weet wie er spreekt, kun je begrijpen wat hij probeert te doen.

Niet om die stemmen het zwijgen op te leggen. Maar om ze te begrijpen. Want elk deel heeft een positieve intentie, ook al moet je er soms naar zoeken. Als je dat voelt, stopt het vechten vanzelf.

Als je mag zakken

En ontstaat er iets wat je niet kunt afdwingen. Soms is het klein. Je schouders zakken wat, of er komt vanzelf een zucht. Alsof je lichaam iets loslaat wat het al die tijd heeft vastgehouden.

In het volgende blog neem ik je mee in een moment dat misschien ook voor jou herkenbaar is.
Dat je weet dat je het kunt en je je toch ineens klein voelt.